തലച്ചോറും കാര്യക്ഷമതയും

നമ്മുടെ തലച്ചോറുകൾ അത്ഭുതകരമായ അവയവങ്ങളാണ് – അവ നിരന്തരം വിവരങ്ങൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുകയും ചുറ്റുപാടുകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ മറ്റ് ജൈവവ്യവസ്ഥകളെപ്പോലെ തന്നെ, ഊർജ്ജം ലാഭിക്കാനും കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിക്കാനും തലച്ചോറ് ശ്രമിക്കുന്നു. ഈ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണത്തിനുള്ള പ്രവണതയാണ് ശീലങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നത്.

ന്യൂറോണുകളും നാഡീപാതകളും

ലക്ഷക്കണക്കിന് ന്യൂറോണുകൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് തലച്ചോറ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഈ ന്യൂറോണുകൾ സങ്കീർണ്ണമായ നാഡീ ശൃംഖലകൾ (neural networks) രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ നാഡീപാതകളിലൂടെയാണ് വൈദ്യുത സിഗ്നലുകൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നത്. ഇതുവഴി നമുക്ക് ചിന്തിക്കാനും, അനുഭവിക്കാനും, പ്രവർത്തിക്കാനും കഴിയുന്നു.

പുതിയ ഒരു കാര്യം നമ്മൾ ചെയ്യുമ്പോൾ, തുടക്കത്തിൽ അതിന് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധയും ഊർജ്ജവും ആവശ്യമാണ്, കാരണം പുതിയ നാഡീപാതകൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും ശക്തിപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ആ പ്രവൃത്തി ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ, തലച്ചോറ് അതിനാവശ്യമായ നാഡീപാതകളെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നു. സിഗ്നലുകൾ കൂടുതൽ സുഗമമായി ഒഴുകുന്നു, ഇങ്ങനെ കുറച്ച് ഊർജ്ജം മാത്രമേ ആവശ്യമുള്ളൂ. അതുകൊണ്ടാണ് ആദ്യം ബുദ്ധിമുട്ടായി തോന്നിയ കാര്യങ്ങൾ കാലക്രമേണ എളുപ്പമായി മാറുന്നത്. തലച്ചോറ് ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാൽ ആ പ്രവൃത്തി “പഠിച്ചു”, കുറഞ്ഞ പ്രയത്നത്തിലൂടെ അത് ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് നേടി.

ഉദാഹരണങ്ങൾ

ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങൾ ഈ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ ശീലം വ്യക്തമാക്കുന്നു:

പല്ലുതേപ്പ്: തുടക്കത്തിൽ, പല്ല് ശരിയായി തേക്കാൻ പഠിക്കാൻ നല്ല ശ്രദ്ധയും പരിശ്രമവും ആവശ്യമാണ്. പക്ഷേ, പരിശീലനം വരുമ്പോൾ ഇതിനാവശ്യമായ നാഡീപാതകൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാകുന്നു. കുറഞ്ഞ ശ്രദ്ധയിൽ തന്നെ അതു ചെയ്യാവുന്ന അവസ്ഥ വരുന്നു.

സൈക്കിൾ ചവിട്ടൽ: സൈക്കിൾ ഓടിക്കുന്നത് പഠിക്കുമ്പോൾ, തുടക്കത്തിൽ നല്ല ശ്രദ്ധയും ഏകോപനവും (കൈകാലുകളുടെ) ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പരിശീലനം കൊണ്ട് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന നാഡീപാതകൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാകുന്നു. കുറഞ്ഞ ശ്രദ്ധയിൽ തന്നെ അതു ചെയ്യാവുന്ന അവസ്ഥ വരുന്നു.

ശീലങ്ങളുടെ രൂപീകരണം: ഊർജ്ജ സംരക്ഷണത്തിന്റെ തലച്ചോറിലെ രീതി

തലച്ചോറിലെ, ഊർജ്ജ സംരക്ഷണം ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഈ യാന്ത്രിക സംവിധാനമാണ് ശീലങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിന് നയിക്കുന്നത്. ഒരു പ്രവൃത്തി ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, തലച്ചോറിലെ ബേസൽ ഗ್ಯാങ്‌ളിയ (basal ganglia) എന്ന ഭാഗം പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ബേസൽ ഗ്യാങ്‌ളിയ ചുറ്റുപാടിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നതും ശീലങ്ങളുടെ ഒരുക്കവും (routine) ക്രമീകരിക്കുന്നതും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

ഒരു പ്രവൃത്തി നമ്മുക്ക് പരിചിതമാകമ്പോൾ, ലളിതവും ആവർത്തിക്കുന്നതുമായ തീരുമാനങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് എടുക്കുന്നതിന് ബേസൽ ഗ്യാങ്‌ളിയ തലച്ചോറിനെ സഹായിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ലാത്ത പ്രവൃത്തികളെ “ഓട്ടോമേറ്റിക്ക് പൈലറ്റ്” -ൽ ആക്കാൻ തലച്ചോരിന് കഴിയും . ഇത് തലച്ചോറിന്റെ ബോധപരമായ, തീരുമാനമെടുക്കേണ്ട പ്രവർത്തങ്ങളിലുള്ള (prefrontal cortex)ഭാരം കുറയ്ക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലാണ്, ശ്രദ്ധയും, കാര്യക്ഷമതയും, പതിവുപ്രവർത്തങ്ങളോടുള്ള തലച്ചോറിന്റെ ആസക്തിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വ്യക്തമാകുന്നത്.

ശീലങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളും ദോഷങ്ങളും

ശീലങ്ങൾ നമുക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നതുപോലെ തന്നെ ദോഷങ്ങൾ വരുത്തുന്നതുമാണ്:

ഗുണങ്ങൾ:

• കാര്യക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു: പരിചിതമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി ചെയ്യാൻ ശീലങ്ങൾ നമ്മെ അനുവദിക്കുന്നു.
• മാനസിക ശേഷി സ്വതന്ത്രമാക്കുന്നു: ദൈനംദിന ജോലികൾക്ക് കുറഞ്ഞ മാനസിക വിഭവങ്ങൾ ആവശ്യമായതിനാൽ, നമ്മുടെ മനസ്സ് മറ്റ് സർഗ്ഗാത്മക ചിന്തകൾക്കും തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിനും സ്വതന്ത്രമാക്കപ്പെടുന്നു.
• സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കുന്നു: ശീലങ്ങൾ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കേണ്ട പ്രക്രിയ കുറയ്ക്കുകയും, പരിചിതമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനിശ്ചിതത്വവും സുരക്ഷിതത്വവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

ദോഷങ്ങൾ:

• വഴക്കം മാറ്റാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്: ഒരു ശീലം ഇല്ലാതാക്കുന്നത് വെല്ലുവിളിയാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് അത് അനാരോഗ്യകരമോ ദോഷകരമോ ആണെങ്കിൽ.
• അമിത ആശ്രയ: ശീലങ്ങളുമായുള്ള അമിതമായ വിശ്വാസം വ്യക്തിഗത വികസനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ നേടുന്നത് തടയുകയും ചെയ്യാം.
• ജാഗ്രത നഷ്ടപ്പെടൽ: പതിവായ, യാന്ത്രികമായ പെരുമാറ്റം അപകടങ്ങൾക്കോ പിഴവുകൾക്കോ ഇടയാക്കിയേക്കാം. ചിന്ത മറ്റ്‌ കാര്യങ്ങളിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധ ഇല്ലാതെ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.

ശീലങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രം മനസ്സിലാക്കുന്നത് നല്ല ശീലങ്ങൾ വളർത്തിയെടുക്കാനും നമ്മൾ മാറ്റാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശീലങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും സഹായിക്കും. കൃത്യമായ ശ്രദ്ധ, ആവർത്തിക്കൽ എന്നിവയിലൂടെ നമുക്ക് നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ശരിയായ രീതിയിൽ മാറ്റിയെടുത്ത് നല്ല ശീലങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താനും അതുവഴി ജീവിതം കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കാനും കഴിയും.